سلامت
 
  «تندرستی» صرفاً به‌ معنای عدم بیماری و نواقص دیگر در بدن نیست بلکه «تندرستی» یعنی؛ برای هر فرد در جامعه به‌لحاظ روانی، اجتماعی، اقتصادی و سلامت جسمانی هیچ نوع مشکلی وجود نداشته باشد. حوزه سلامت دارای گردش مالی سالانه بیش از 35 میلیارد دلار در کل جهان است.
 
 
چند نمونه از مباحث روز و پیش روی این حوزه عبارتند از:
 
1- پزشکی شخصی(Personalized Medicine)؛
 
2- طب بازساختی (Regenerative medicine)؛
 
3- سلول‌درمانی (Cell Therapy)؛
 
4- تشخیص‌های غیرتهاجمی و پیش‌رس (Non-Invasive diagnosis and Prognoseis)؛
 
5- روش‌های نوین درمان سرطان.
 
 
ظرفیت‌ها و مزیت‌های کشور برای توسعه موضوع سلامت عبارتند از:
 
- وجود متخصصان توانمند در این حوزه؛
 
- زیرساخت‌های لازم برای توسعه سریع‌تر این حوزه؛
 
- برتری نسبی ایران در مقایسه با اکثر کشورهای منطقه.
 
برخی فعالیت ها و اقدامات انجام شده در این حوزه عبارتند از:
 
- شناسایی مسائل، چالش‌ها و ارائه راهکار و نوآورانه؛
 
 
-توسعه فناوری‌ها و نوآوری‌هایی با قابلیت کاربرد در حل مسائل و چالش‌های بخش سلامت؛
 
-رصد و شناسایی مدل‌ها و فناوری‌های مرتبط با توسعه بخش سلامت در سایر کشورها.
 
 
 
گزارش ها:
 
1) گزارش مفصل مکنزی از پزشکی شخصی (دانلود)
 
 
 
صنایع فرهنگی

 پر واضح است كه توسعه اقتصادى بدون توجه به توسعه فرهنگى ناكام مى ماند، چرا كه كشورهايى كه تنها توسعه اقتصادى را هدف قرار داده اند در دستيابى به هدفشان شكست خورده اند و يا توسعه اقتصادى در آنها زودگذر بوده و تداوم نيافته است، بنابراين در دنياى امروز فرهنگ، راه رسيدن به اهداف ديگر توسعه تلقى می‌‏شود.

صنایع فرهنگی در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان، از نظر اقتصادی دارای اهمیت فراوانی هستند. صنایع فرهنگی گونه‌ای از صنایع هستند که به خلق ایده، تولید و توزیع محصولات

 و خدماتی می‌پردازند که ماهیت فرهنگی دارند و هدف آن‌ها تحت تاثیر قرار دادن جنبه‌های فرهنگی فردی و اجتماعی است. این صنایع دانش‌بنیان هستند و قابلیت زیادی برای ایجاد شغل دارند. از آن‌جایی که تولید فرآورده‌های فرهنگی بر خلاقیت، مهارت و استعداد فردی استوار است، صنایع فرهنگی را صنایع خلاق نیز می‌نامند.

این فناوری از منظر اقتصادی، فرهنگی، نوآوری و خلاقیت، اجتماعی و هویت ملی مورد توجه است، از منظر اقتصادی، اشتغال‌زایی با سرمایه‌گذاری پایین‌تر از مشاغل متداوم و تولید ثروت با رویکرد توسعه پایدار و قابلیت تبدیل شدن به ابزارى درآمدزا را در خود دارد. از حیث فرهنگی، صدور فرهنگ ایرانی-اسلامی به جهان با دفاع از فرهنگ و حفظ تنوع فرهنگ بومی و ملی را در پی دارد و به نوعی پشتوانه امنیت و اقتدار ملی و صدور پیام انقلاب می‌باشد و از منظر اجتماعی وسیله‌ای برای بهبود فرهنگ عمومی، افزایش خودباوری و پرورش همبستگی باشد. 

 

مهندسی زیستی

مهندسی زیستی از مواردبین‌رشته ای مهندسی و بیوتکنولوژی است و حوزه های زیر را تحت تأثیر قرار می دهد:

·     سلامت و پزشکی؛

·     محیط زیست؛

·     صنعتزیست فناوری؛

و به لحاظ اقتصادی در مواردی از قبیل:

·     افزایش سلامت، بهداشت و طول عمر بشر؛

·     کاهش اثرات زیست محیطی فعالیت های تولیدی و صنعتی؛

·     کاهش وابستگی به انرژی های فسیلی؛

        اهمیت می یابد.

حوزه‌های کاربردی این موضوع در  مواردی از قبیل:

·     تجهیزات فرایندی و تشخیصی (بیوسنسورها)؛

·     مهندسی بافت؛

·     مهندسی بیومتریال؛

·     میکروفلوییدیک؛

·     کاربرد زیست فناوری در محیط زیست؛

·     استانداردهای زیست‌فناوری؛

·     زیست چاپگر سه بعدی؛

·     فناوری های همگرا(NBIC)؛

تعریف، پیگیری و محقق می‌گردد.

ظرفیت ها و مزیت هایی که ضرورت پرداختن به این موضوع را در کشور توجیه‌پذیر نموده است عبارتند از:

·     توسعه سرمایه انسانی توانمند در این حوزه؛

·     زیرساخت های تحقیقاتی و پژوهشی مناسب؛

·     نیاز بازارهای داخلی و خارجی به محصولات زیستی؛

و مرکز در این رابطه در اجرای سرفصل‌های راهبردی از قبیل:

·     ارائه راه کارهای نرم برای همکاری بین نهادهای متولی در موضوعات چند وجهی؛

·     کمک به توسعه اقتصاد دانش بنیان در حوزه زیست‌فناوری؛

·     توسعه و ایجاد زیر ساخت حقوقی و قانونی زیست فناوری از طریق تدوین استانداردها؛

ایفای نقش نموده است و در این راستا، ساخت میلی بیوراکتور، عضویت در سازمان بین المللی استاندارد(به عنوان دبیرخانه کمیته ملی متناظر زیست فناوری(TC276)و نیز عضویت در ستاد زیست فناوری از جمله فعالیت هایی است که صورت پذیرفته است.

 

صنعت برق و نیرو

 

صنعت برق یکی از زیرساخت‌های کلیدی توسعه در جهان محسوب می‌شود که زنجیره ارزش آن از فرایند تولید برق آغازشده و پس از انتقال و توزیع، در مصرف‌کننده برق به پایان می‌رسد. مسیر پیش روی صنعت برق جهان را می‌توان در موارد زیر خلاصه نمود:

·     برق‌رسانی به همه

·     هوشمندسازی شبکه برق

·     کاهش تولید آلاینده­ها، بهبود بهره­وری و کاهش شدت مصرف برق

·     دستیابی به ترکیب بهینه سبد تولید برق

·     حمل‌ونقل پاک بر پایه برق

·     مدیریت مصرف برق

·     بهبود کیفیت برق و افزایش قابلیت اطمینان

 

جایگاه فعلی صنعت برق ایران در جهان

تولید برق

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در بخش صنعت برق، ایران با تولید 7 میلیارد کیلووات ساعت در سال 2014، رتبه هفدهم تولید برق در دنیا و رتبه اول در منطقه را به خود اختصاص داده است.

 

مصرف برق

کشورهای چین و امریکا پرمصرف‌ترین کشورهای دنیا محسوب می‌شوند. ایران از این منظر با مصرف 199.8 میلیارد کیلووات ساعت در سال 2014، رتبه هجدهم مصرف برق را به خود اختصاص داده است. جایگاه ایران با 11 2471.53 میلیارد کیلووات ساعت در رتبه‌بندی جهانی، 92 است. مقایسه میزان مصرف برق و سرانه مصرف برق در ایران، بیانگر این موضوع است که علیرغم اینکه میزان مصرف در ایران بسیار بالاست (رتبه 18 در دنیا)، اما سرانه مصرف برق بسیار پایین است!

 

صادرات و واردات انرژی برق

ایران از جمله کشورهای صادرکننده انرژی برق است. کشور فرانسه با صادرات 73400 میلیون کیلووات ساعت برق، در صدر رتبه‌بندی صادرکنندگان برق، قرار دارد و ایران با میزان 6707 میلیون کیلووات ساعت، در رتبه بیست و پنجم جای گرفته است. بررسی روند صادرات انرژی برق در ایران نشان می‌دهد که میزان صادرات انرژی برق از 622 میلیون کیلووات ساعت در سال 1377 به 9660 میلیون کیلووات ساعت در سال 1393 رسیده است. خالص صادرات انرژی برق ایران از سال 1386 جهش زیادی داشته و وزارت نیرو توانسته است با ثابت نگه‌داشتن واردات انرژی برق، صادرات انرژی برق را افزایش دهد

 

صادرات کالا و خدمات مهندسی برق

صادرات تجهیزات صنعت برق در دهه گذشته، به‌طورکلی دارای یک‌روند صعودی بوده و به‌طور متوسط سالانه 20% رشد داشته است. منظور از صادرات خدمات فنی و مهندسی بخش نیرو پروژه‌های مهندسی و ساخت تأسیسات برقی (EPC)است. شاخص نسبت دلاری به وزنی کالاها بیانگر آن است که صنعت برق دارای ارزش‌افزوده بالاتر بوده و یک صنعت دانش‌بنیان است که می‌تواند ارزآوری بیشتری برای فعالیت‌های داخل کشور ایجاد کند.

 

اشتغال در صنعت برق

بر طبق مطالعات انجام‌شده، زمینه‌های جدید نظیر انرژی‌های تجدیدپذیر، بهره‌وری انرژی و شبکه‌های هوشمند در صنعت برق، قابلیت اشتغال‌زایی فراوانی نسبت به سایر زمینه‌های کاری سنتی در صنعت برق دارند. به عنوان مثال هم‌اکنون بیش از 8 میلیون نفر در دنیا در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر مشغول به کارند و پیش‌بینی می‌شود تا سال 2026 با توسعه راهکارهای فناوری اطلاعات برای مدیریت داده‌های مشترکین و اتوماسیون شبکه توزیع برق، گردش مالی این فناوری نوظهور به بیش از 21.4 میلیارد دلار برسد.

 

راهبردهای مدنظر در صنعت برق

با توجه به نقشه راه صنعت برق در افق 1404 ، براساس میزان اهمیت مسائل (جذابیت ملی)، توانایی و ظرفیت های موجود در پیگیری مسائل، پنج راهبرد زیر به ‌عنوان اولویت­های راهبردی در دستور کار قرار دارد:

·     بهبود شرایط ساختاری و اقتصادی صنعت برق

·     زمینه ­سازی برای استفاده موثر از فناوری اطلاعات در صنعت برق

·     بهبود بهره‌وری در مسیر زنجیره ارزش صنعت برق

·     ایجاد و ساماندهی بازار برق

·     دستیابی کشور به فناوری‌های به­روزشده راهبردی و آینده­دار در صنعت برق

 

راهبری انرژی

انرژی برای ج.ا.ایران به عنوان اولین کشور جهان در مجموع منابع نفت و گاز، دارنده دومین ذخایر بزرگ گاز جهان و یکی از مهمترین تولیدکنندگان نفت خام دنیا از اهمیت ویژه ای برخوردار است. مدیریت انرژی نیازمند توازن، یکپارچگی و راهبری توام بخش‌های عرضه و تقاضای انرژی است. نفت و گاز به مثابه نهاده های مهم تولید، نیازمند برنامه ریزی و سیاست گذاری مناسب هستند به نحوی که بتوانند منابع مورد نیاز برای فعالیت های اقتصادی کشور را فراهم کنند و از سوی دیگر با تبدیل، تجارت و صادرات آنها، منافع اقتصادی و سیاسی را عاید کشور نماید.

بررسی مسائل بخش انرژی کشور ضرورت سیاست‌گذاری یکپارچه بخش انرژی کشور را نشان می‌دهد. این مسئله بهبود حکمرانی انرژی در ابعاد و زمینه های مختلفی چون بهره‌وری انرژی، دیپلماسی انرژی و غیره را ایجاب می کند. شاخص‌های بهره‌وری انرژی در ایران نشانگر وجود زمینه بسیار بزرگی برای صرفه‌جویی در کشور بوده و ظرفیت‌های تجارت انرژی نیز زمینه‌ساز ارتقای دیپلماسی انرژی ایران است.

این گروه در راستای تحقق توسعه بخش انرژی کشور، برنامه ها و اقدامات مختلفی را در دستور کار داشته یا در حال انجام است. برخی از آنها عبارتند از:

·     بررسی ساختارهای مرتبط با بهره وری انرژی و ترویج راهکارهای ارتقای بهره وری؛

·     شناسایی مهمترین مسائل مرتبط با جمع آوری گازهای همراه نفت و زمینه سازی برای حل برخی از آنها؛

·     تبیین فضای دیپلماسی انرژی در کشور و تلاش در جهت ترویج گفتمان تخصصی آن.

 

نفت و گاز

 

جمهوری اسلامی ایران یکی از بزرگترین دارندگان منابع نفت و گاز در جهان است. وجود این دارایی‌ها فرصت‌های فراوانی را برای توسعه علمی و فناوری و خلق ثروت فراهم کرده است. استفاده از این فرصت تنها در صورتی امکان پذیر است که علاوه بر خلق ثروت از طریق صادرات مستقیم نفت و گاز، ارتقا توان داخلی در صنایع نفت و گاز در بخش‌های بالادستی و پایین دستی مورد توجه قرار گیرد. در دنیای امروز، صنایع مرتبط با نفت و گاز جزو پرسودترین و پیچیده‌ترین بخش‌های صنعتی هستند و ارتقا کشور در این زمینه دستاوردهای علمی فراوانی به همراه خواهد داشت.

 

جهت گیری‌های اصلی در این حوزه عبارتند از:

·        توسعه زنجیره ارزش افزوده نفت و گاز؛

·        ارتقا توان داخلی در مدیریت و ساخت تجهیزات و ارائه خدمات در بخش‌های بالادستی و پایین دستی نفت و گاز؛

·        ارتقا بهره‌وری در برداشت از میادین نفت و گاز و افزایش ضریب برداشت مخازن؛

·        افزایش سهم کشور از درآمدهای حاصل از توسعه میادین مشترک نفت و گاز؛

·        بومی سازی فناوری‌های کلیدی درصنایع بالادستی و پایین دستی نفت و گاز؛

·        تامین نیاز کشور به سوخت و نهاده‌های انرژی و قطع وابستگی در این حوزه؛

برخی از فعالیت‌های انجام شده در حوزه صنایع نفت و گاز:

·        کمک به توسعه زیر ساخت های بالادستی صنایع نفت و گاز؛

·        کمک به انتقال و تدوین دانش فنی ساخت کاتالیست‌ها؛

·        کمک به تجاری‌سازی فرآیندهای تولید مواد ویژه در پالایشگاه‌ها و پتروشیمی؛

·        کمک به توسعة فناوری‌های حوزة افزایش ضریب بازیافت.

 

فناوری اطلاعات

امروزه صنعت فناوری اطلاعات مورد توجه بسیاری از کشورها از جمله ج.ا.ایران قرار گرفته و افزایش بازار این حوزه  منتج به خلق ثروت و توسعه اقتصادی شده است. این صنعت به عنوان یکی از چند صنعت بزرگ و رو به رشد دنیادارای گردش مالی حدود 3500 میلیارد یورو می باشد.

استفاده از فناوری اطلاعات می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌های تولید، افزایش بهره‌وری و ارتقاء کیفیت محصولات و خدمات، فضای رشد تقاضا در جامعه را فراهم ساخت. کشورهای توسعه‌یافته از این فناوری جهت افزایش کارایی نیروی کار، نوآوری در روش‌های تولید، بهبود سیستم‌های بازاریابی و توزیع و کاهش هزینه‌های مبادلات تجاری بهره می‌گیرند.

در ایران نیز شاخص‌ها در چند سال اخیر نشان از روند روبه رشد این حوزه از فناوری در کشورمان دارد.  سالانه 200 هزار متخصص در بخش فناوری اطلاعات فارغ التحصیل می شوند و برآوردها حاکی از آن است که تنها 120 هزار فرصت شغلی در کشور در حال حاضر موجود است. احیای این بازارمستلزمتوسعهكسبوكارهايجديد ومشاركتدربازارهايجهانياست. ایران با داشتن یک درصد از جمعیت جهان و با احتساب سهمGDPحداقل می بایست سهمی معادل 35 میلیارد یورو از این صنعت را به خود اختصاص دهد در حالی‌که سهم فعلی ما از بازار فناوری اطلاعات و ارتباطات معادل 9 میلیارد یورو می باشد.

ظرفیت‌ها ومزیت‌های کشوربرای توسعه صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات عبارتند از:

·     سرمایه انسانی و نیروهای متخصص و مستعد

·     قابلیت ایجاد کسب‌ وکارهای دیجیتالی و حذف محدودیت مکانی و زمانی برای دستیابی به بازارهای جدید

·     مراکز تحقیقاتی متنوع و گسترده در این حوزه

·     سرمايه مورد نیاز کمتر (نسبت به ساير صنايع) برای ايجاد اشتغال

·     بازار خیلی بزرگ داخلی و منطقه‌ای

·     برتری نسبی ایران در مقایسه با اکثر کشورهای منطقه در زمینه توسعه این صنعت

·     وجود ظرفیت های فناورانه بالا در شرکت های دانش بنیان داخلی

·     استفاده موثر از این صنعت در بهبود و رشد صنایع مهم دیگر نظیر صنایع نفت، انرژی و کشاورزی

برخی از فعالیت­های انجام شده در این حوزه عبارتند از:

·     تصمیم‌سازی در تدوین قوانین حمایتی صادرات شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه فناوری‌های اطلاعات

·     هم‌افزایی و ایجاد شبکه داخلی به‌وسیله ارتباط با فعالین بخش خصوصی و دولتی

·     شناسایی مسائل، چالش‌ها و ارائه راهکارهای نوآورانه

·     مشارکت در طراحی و اجرای سامانه نظارت بر امور شهری

·     ایجاد ارتباط موثر میان بازیگران مختلف در عرصه فناوری اطلاعات و ارتباطات

·     زمینه‌سازی برای گسترش همکاری‌ شرکت‌های فناور بین‌المللی